“In de lift” interview UMCG

Polsslag UMCG – Hoe ouder we worden, hoe meer tijd we zittend doorbrengen. Even naar buiten is er vaak niet meer bij op hoge leeftijd want dat kan niet zonder hulp. Met als gevolg dat we steeds verder in de versukkeling raken. Kan je dat tij keren? Bewegingswetenschapper Willem Bossers zoekt het uit bij mensen met dementie. Klik hier voor een video reportage.

Dementie slaat gaten in het brein. Het ontregelt de manier waarop we informatie verwerken, waarop we dingen waarnemen, ons denkvermogen, onze herinneringen. En dat heeft enorme gevolgen voor de kwaliteit van leven. We worden steeds afhankelijker van de zorg van anderen. Dat is zwaar voor de partner en de andere mantelzorgers, die ook vaak op leeftijd zijn. Met zijn onderzoek wil Willem Bossers eraan bijdragen dat mensen met dementie en ouderen in het algemeen fitter en zelfredzamer zijn. En dat is ook belangrijk om de kosten van de zorg in de hand te houden.

Waar doe je precies onderzoek naar?

“Ik onderzoek het effect van bewegen op het brein bij mensen met dementie. Ik wil weten of bewegen goed is voor het geheugen en denkprocessen – de zogenaamde cognitieve functies – én of het goed is voor de fysieke fitheid.”

Maar we weten toch allang dat dat zo is?

“Bij mensen met dementie is dat nog nooit wetenschappelijk bewezen. Het is heel lastig om onderzoek te doen bij deze groep, omdat het begripsvermogen is aangetast en er heel veel begeleiding nodig is. Daarom zie je bijvoorbeeld dat zorgmedewerkers een onderzoek uitvoeren, maar dat zijn geen onderzoekers. Metingen en beweegprogramma’s worden vaak niet goed geregistreerd of men laat het er een beetje bij zitten omdat het zo druk is. Op basis van die uitkomsten kan je moeilijk conclusies trekken.”

Hoe heb jij het aangepakt?

“Dankzij subsidie van het Fonds NutsOhra kon ik achttien studentassistenten inzetten. Zij begeleidden 109 verpleeghuisbewoners 1:1 bij de uitvoering van twee beweegprogramma’s, negen weken lang, vier keer per week.”

Wat voor programma’s waren dat?

“Een groep kreeg een gecombineerd wandel- en krachttrainingsprogramma van een half uur, een groep ging een half uur wandelen en een controlegroep kreeg een half uur extra aandacht.”

Wat is het resultaat?

“Bewegen helpt enorm om de cognitie en de fitheid te verbeteren bij dementerende ouderen. Wandelen in combinatie met krachttraining heeft het meeste effect maar wandelen alleen geeft ook al verbetering. Bij de controlegroep was de cognitie juist achteruitgegaan en de fitheid ook.”

Maar?

“Na een pauze van negen weken hebben we de cognitie opnieuw gemeten. En die was bij alle groepen fors achteruit gegaan. Je moet dus blijven trainen.”

En hoe nu verder?

“Ik wil nu natuurlijk graag weten of je met bewegen ook het ontstaan van dementie kunt afremmen. Ik wil bij mensen die voor het eerst op de geheugenpoli en in de dagopvang komen, kijken of een actievere leefstijl helpt. Wat voor manier van bewegen is dan goed, moet die hoog-intensief zijn of is laag-intensief bewegen ook goed?”

Wat was voor jou een eyeopener?

“Hoe die ziekte is, de passiviteit in die huiskamers, dat kwam hard binnen. En dat je steeds opnieuw moet kennismaken. Dan kan je reageren van: we hebben toch al eens eerder gesproken? Maar je kunt ook gewoon opnieuw beginnen. Hoe vaker je komt, hoe leuker hun verhalen worden. Die lijken natuurlijk heel erg op elkaar maar de dingen die ze je vertellen liggen altijd na aan het hart. Demente mensen zijn eerlijke, pure mensen.”

Tekst: Helma Erkelens

In de lift, UMCG