Interview Alzheimer Nederland deel 1

Alzheimer Nederland –¬†Mensen met dementie in verpleeghuizen bewegen schrikbarend weinig, stelt bewegingswetenschapper Willem Bossers van het Universitair Medisch Centrum Groningen, Rijksuniversiteit Groningen. Hij is gepromoveerd op het effect van meer bewegen bij mensen met dementie in verpleeghuizen. ‘Bewegen kan onnodig snelle achteruitgang voorkomen. Iedereen zou daarom een eigen beweegplan moeten krijgen.’

‘Bij mijn eerste onderzoek als student bewegingswetenschappen ontmoette ik een mevrouw die tot 2 weken voor haar opname in het verpleeghuis nog op de tennisbaan stond. Een actieve dame dus.’ Het beweegprogramma dat Bossers opzette, startte zo’n 2 maanden na de verpleeghuisopname. ‘Toen ik terugkwam om deze mevrouw mee te laten doen aan het beweegprogramma was ik ontdaan toen ik zag hoe moeilijk ze uit haar stoel kwam. Een groot verschil met 2 maanden daarvoor. In korte tijd was ze behoorlijk achteruit gegaan.’

Meer spiermassa

Uit¬†ander onderzoek blijkt dat de spiermassa van ouderen die 2 weken inactief zijn met ongeveer 5% afneemt. Die verloren spiermassa door inactiviteit kan voor een deel weer terugkomen door te gaan bewegen. Na 6 weken bewegen was er veel veranderd bij deze mevrouw. ‘Het was bijzonder om te zien dat ze weer beter kon opstaan uit de stoel, verder kon lopen, alerter was en beter aanspreekbaar werd.’

Wandelen en krachtoefeningen

Bossers vergeleek vervolgens in zijn promotieonderzoek een groep die vier keer per week wandelde met een groep die twee keer wandelde en twee keer krachtoefeningen deed. ‘Wandelen en krachttraining hebben allebei een positief effect op de hersenfunctie, maar de combinatie werkt het beste, blijkt uit ons onderzoek.’

Zelf een jas aantrekken of naar de wc

Mensen die meededen aan het onderzoek gingen vooruit bij het uitvoeren van allerlei taken in het dagelijks leven. De onderzoekers keken bijvoorbeeld hoe goed de deelnemers zelf hun jas konden aantrekken, drinken inschenken, een stukje lopen of naar het toilet gaan. De verbetering was echter tijdelijk. Toen de onderzoekers terugkwamen, 9 weken na het stoppen van het beweegprogramma, waren de behaalde trainingseffecten weer verdwenen.

Een eigen beweegplan

Bewegen zou volgens Bossers een vast onderdeel moeten zijn van de zorg voor verpleeghuisbewoners. ‘We zouden achteruitgang kunnen vertragen als iedere oudere bij opname een eigen beweegplan krijgt’, denkt hij, ‘Je kunt dan kijken naar wat mensen gewend waren om te doen en wat ze leuk vinden, zoals wandelen, tuinieren of klusjes doen in huis.’ De deelnemers aan het onderzoek beleefden ook veel plezier aan het samen bewegen. Ze bouwden een band op met de begeleider, wat ook hielp om het bewegen leuk te maken.

Reactie Alzheimer Nederland

Julie Meerveld, manager Belangenbehartiging en Zorgvernieuwing: “Mentaal en fysiek actief zijn is heel belangrijk voor mensen met dementie. Daarom vragen we zorgkantoren actief om het activiteiten- en beweegprogramma in verpleeghuizen te verbeteren. Zo kunnen mensen met dementie geholpen worden om nuttige en/of plezierige activiteiten te ondernemen. Dit onderzoek, maar ook de ervaringen van mensen met dementie, mantelzorgers en zorgverleners tonen aan hoe belangrijk dat is. Of zoals vrijwilliger met dementie Henk van Pagee het zei: ‘Ik kan gewoon nog meedoen. Ontneem mij die kans niet’.”